Veelgestelde vragen

Van een depressie als psychiatrische ziekte wordt gesproken als iemand langdurig,
langer dan twee weken aaneengesloten, last heeft van somberheid. Meestal heeft
iemand nergens zin in en beleeft aan vrijwel alles wat hij of zij onderneemt geen plezier meer. Zaken worden slechts met tegenzin ondernomen. Naast deze klachten zijn er veelal ook problemen met de slaap en met het eten. Iemand met een depressie slaapt slecht en onderbroken. Vaak wordt hij of zij uren voor de wekker wakker en ligt dan voor zich uit te staren. Het eten smaakt niet en de persoon moet dan tot eten aangezet worden. Vaak ook is men afgevallen. Er bestaan problemen met de concentratie, de cliënt heeft geen of nauwelijks energie, voelt zich overbodig in contact met anderen en soms ook schuldig om de overlast die hij of zij anderen denkt aan te doen. Het is niet verwonderlijk dat iemand die zich zo akelig voelt, die nergens meer plezier aan beleeft en die zichzelf als overbodig ziet, denkt dat zelfmoord de enige uitweg uit de ellende is. Gedachten aan de dood, ‘als mij iets overkwam zou ik dat niet erg vinden', of gedachten aan zelfmoord komen bij vrijwel iedereen met een depressie voor. Het is ook reëel gevaar. Depressie is echter ook een ziekte die goed behandeld kan worden. In veruit de meeste gevallen herstellen cliënten van een depressie.

Als u denkt dat u aan een depressie lijdt, dient u contact op te nemen met uw huisarts. Deze kan de diagnose stellen en met u de verschillende vormen van behandeling bespreken. Veruit de meeste mensen worden in Nederland door de huisarts behandeld. Ook kan uw huisarts u adviseren ergens anders behandeling te krijgen. Veel huisartsen werken samen met een hulpverlener van PsyQ die een of meerdere dagdelen in de praktijk aanwezig is.

Uw huisarts kan:
• Medicijnen voorschrijven (antidepressiva)
• Een of meer gesprekken met u voeren
• U doorverwijzen voor verdere hulp.
Dat kan een eerstelijnspsycholoog zijn, een (vrijgevestigd) psychiater of een hulpverlener van PsyQ.

Gelukkig zijn veruit de meeste patiënten met een depressie goed te helpen. Meer dan 90% van de patiënten geneest van een depressie. Voorwaarde is wel dat er niet al te lang wordt gewacht met het vinden van deskundige hulp.

Er zijn verschillende goede behandelingen van depressie bekend:

Medicijnen. Middelen tegen depressie worden antidepressiva genoemd. Er is op dit moment een tiental middelen bekend die allemaal een vergelijkbaar effect hebben. Misschien het meest bekende middel is Prozac, maar er zijn er veel meer. De effectiviteit van deze middelen is ongeveer gelijk. Wel kunnen de bijwerkingen verschillen.

Alle antidepressiva kennen bijwerkingen, maar de mate waarin iemand hier last van heeft, verschild van persoon tot persoon. Als een patiënt niet of onvoldoende reageert op één middel, wil dit niet zeggen dat hij of zij ook ongevoelig is voor een ander antidepressivum. Daarom is het soms nodig dat patiënten verschillende middelen krijgen voordat resultaat wordt geboekt. Geen van deze middelen werkt direct. Men moet twee tot soms zes weken wachten voordat effect intreedt.

Psychotherapie. Op dit moment zijn er twee vormen van psychotherapie bekend die in onderzoek effectief zijn gebleken bij de behandeling van depressie: Interpersoonlijke psychotherapie (IPT) en cognitieve gedragstherapie . Beide therapieën zijn kortdurend. Dat wil zeggen dat ze niet langer duren dan 12 tot 16 weken. Indien dan geen effect is bereikt, wordt een andere behandeling aangeboden.Er zijn naast deze vormen van psychotherapie natuurlijk ook andere vormen, maar daarvan is niet of onvoldoende bekend of zij ook effectief zijn bij de behandeling van depressie. Zij zullen daarom slechts in bijzondere gevallen gebruikt worden.

Andere vormen van behandeling zijn: lichttherapie, slaapdeprivatie en elektro-convulsieve therapie (ECT ). Dit zijn behandelvormen die voor bijzondere groepen depressieve patiënten worden gebruikt. 

Manisch depressief noemt men iemand die perioden in het leven heeft waarin hij of zij depressief is en een of meer perioden heeft gehad waarin hij of zij manisch was. Het is niet zo dat het een meer ernstige vorm van depressie is.

Hoe herken ik een manische persoon?

• opvallend druk en veel praten
• veel meer energie hebben dan anders
• geen slaap nodig hebben
• snel afgeleid zijn
• duizend plannen en ideeën hebben
• overmoedig zijn in relaties en zaken of bij de aankoop van spullen
• gelukkig voelen of juist meer geïrriteerd.

Soms kan het zover gaan dat iemand de realiteit uit het oog verliest en denkt dat hij een heel bijzonder iemand is, erg rijk is of bijzonder machtig. Iemand kan dan risicovolle zaken doen als schulden maken, beslissingen nemen waarvan hij later spijt heeft, etc. Iemand die manisch is, accepteert vaak geen hulp. Hij of zij voelt zich immers prima, de anderen zijn gek!

Bij vrijwel alle patiënten die een manische episode hebben meegemaakt komen er naast deze periode ook depressies voor.

Een depressie is eigenlijk het omgekeerde van een manische episode. De patiënt is dan somber en zwaarmoedig. Hij of zij heeft nergens zin in, slaapt slecht en eet onvoldoende. De meeste patiënten piekeren veel en twijfelen over de meest simpele zaken.Manisch-depressieve patiënten hebben in hun leven zowel periodes van depressie als manie. Waar iemand het meest last van heeft kan erg wisselen van persoon tot persoon. Bij sommigen staan de manische periodes erg op de voorgrond, bij anderen de depressieve. Ook de ernst van de periodes kan sterk wisselen.

In het leven kan iemand met een manisch-depressieve stoornis meerdere episodes meemaken. De gevolgen van een manie kunnen dramatisch zijn. Verlies van baan en relaties, schulden en dergelijke komen helaas maar al te vaak voor. Naast de behandeling van de ziekte zelf is het voorkomen van verdere episodes daarom een van de belangrijkste doelstellingen van de behandeling.

Via www.psyq.nl of 0900 2357797 óf 0900 BELPSYQ. Op dit nummer kunt u ook terecht voor informatie, vragen en advies.

Uw behandeling bij PsyQ wordt vergoedt via de basisverzekering. Vanaf 1 januari 2009 geldt een verplicht eigen risico van 155 euro per jaar, voor de basisverzekering. Aangezien de zorg van PsyQ onder de basisverzekering valt, is het eigen risico hierop van toepassing.

Zorg goed voor uzelf. Blijf uw eigen hobby's, werk en contacten onderhouden.

Geef geen adviezen, maar help de ander door kleine activiteiten te plannen verdeeld over de dag. Hoor de klachten aan, maar niet te lang achtereen. Dat is niet goed voor de patiënt en niet goed voor u.

Help een goede dagindeling te bewaken. Sta op de normale tijd op (beiden!) en laat de ander niet nog de halve dag in bed liggen. Ook al wil die ander dat!

Laat u goed informeren. De meeste therapeuten zullen een partner in ieder geval één keer meevragen. Stel gerust vragen als het niet duidelijk is. Vraag of u nog een keer mee kan gaan. Probeer ook wat te lezen over depressie en de behandeling daarvan. Degene die depressief is kan dat vaak niet door concentratieproblemen.

Blijf niet alleen met uw zorgen. Extra zwaar is het als de depressieve partner zegt te verlangen naar de dood of overweegt zelfmoord te plegen. Het is niet zo dat diegenen die erover praten het juist niet zullen doen. Als u zich zorgen maakt, blijf daar dan niet alleen mee zitten, maar neem contact op met de behandelaar van uw partner.
Als u de behandelaar belt, vertel dat dan aan uw partner en probeer het niet in het geheim te doen. U brengt uzelf en de behandelaar in een lastig parket als u contact opneemt achter de rug van de patiënt om.

Zoek hulp en steun voor uzelf.